Nisab ialah paras minimum harta yang perlu dicapai sebelum zakat menjadi wajib. Harta yang tidak mencapai nisab tidak dikenakan zakat.
Bagi zakat pendapatan dan zakat harta di Selangor, nisab semasa ialah RM38,748 setahun. Bagi zakat perak, nisab ialah RM6,610.45, dan bagi zakat tanaman padi, RM1,959.
Nilai-nilai ini berubah — sebabnya diterangkan di bawah.
Kenapa nisab berubah setiap tahun
Nisab bukan angka yang ditetapkan secara sewenang-wenang. Ia diikat kepada nilai logam berharga:
- Nisab emas — bersamaan nilai semasa 85 gram emas
- Nisab perak — bersamaan nilai semasa 595 gram perak
Oleh kerana harga emas dan perak bergerak di pasaran, nilai ringgit bagi nisab turut bergerak. Apabila harga emas naik, nisab naik — bermakna paras minimum untuk diwajibkan zakat juga naik.
Inilah sebabnya angka nisab tahun lepas tidak boleh digunakan untuk tahun ini, dan sebab anda akan lihat angka berbeza di laman yang jarang dikemas kini.
Nisab emas atau nisab perak — yang mana terpakai?
Jenis zakat menentukan nisab yang digunakan:
| Jenis zakat | Nisab | Kadar |
|---|---|---|
| Zakat pendapatan | Nisab emas (RM38,748) | 2.5% |
| Zakat wang simpanan | Nisab emas | 2.5% |
| Zakat perniagaan | Nisab emas | 2.5% |
| Zakat perak | Nisab perak (RM6,610.45) | 2.5% |
| Zakat tanaman (padi) | RM1,959 | 5% (bergantung pengairan) |
Bagi kebanyakan pembayar — orang bekerja, penyimpan wang, peniaga — nisab emas yang terpakai.
Nisab dan haul: dua syarat berbeza
Dua syarat sering dikelirukan, dan kedua-duanya perlu dipenuhi bagi kebanyakan jenis zakat:
- Nisab ialah syarat jumlah — harta mesti cukup banyak
- Haul ialah syarat tempoh — harta mesti dimiliki genap setahun (tahun qamari)
Contohnya, wang simpanan RM50,000 yang baru disimpan tiga bulan sudah melebihi nisab, tetapi belum cukup haul — jadi belum wajib dizakatkan tahun itu.
Zakat pendapatan ialah pengecualian yang penting. Ia tidak menunggu haul, kerana pendapatan diterima sepanjang tahun dan dikira atas himpunan setahun bekerja. Begitu juga zakat tanaman, yang dikira ketika hasil dituai.
Contoh: adakah saya mencapai nisab?
Puan Aisyah mempunyai:
- Wang simpanan RM42,000 yang telah disimpan lebih setahun
- Pendapatan tahunan selepas tolakan dibenarkan: RM35,000
Wang simpanan: RM42,000 melebihi nisab RM38,748 dan sudah cukup haul → wajib zakat, iaitu RM42,000 × 2.5% = RM1,050.
Pendapatan: RM35,000 tidak mencapai nisab RM38,748 → tidak wajib zakat pendapatan tahun itu.
Perhatikan bahawa kedua-duanya dinilai berasingan. Mencapai nisab pada satu jenis harta tidak bermakna semua harta lain automatik dizakatkan.
Semak nisab semasa
Kerana nisab bergerak dengan harga emas, cara paling selamat ialah menyemak nilai semasa dan bukan bergantung pada angka yang disalin dari mana-mana.
Kalkulator zakat CGM menggunakan nisab dan kadar semasa Lembaga Zakat Selangor — masukkan angka anda dan ia memberitahu sama ada anda mencapai nisab, serta jumlah zakat yang perlu dibayar.
Untuk kaedah pengiraan zakat pendapatan langkah demi langkah, rujuk panduan cara kira zakat pendapatan.
Jika anda sudah tahu jumlahnya, bayar terus melalui CGM dan resit rasmi LZS akan diemelkan kepada anda.
Nisab dan kadar dalam artikel ini merujuk ketetapan Lembaga Zakat Selangor bagi tahun semasa dan berubah mengikut harga emas dan perak. CGM ialah Ejen Perunding LZS (Kod Ejen 8363) — kami memudahkan pembayaran dan menerangkan ketetapan, bukan mengeluarkan fatwa. Untuk keputusan khusus berkaitan harta anda, rujuk terus kepada LZS.